Паводле інфармацыі Сусветнай арганізацыі аховы здароўя (СААЗ) ва ўсім свеце ў выніку шкоднага ўжывання алкаголю штогод адбываецца 3 мільёны смерцяў, што складае 5,3% усіх выпадкаў смерці. Шкоднае ўжыванне алкаголю з’яўляецца прычынным фактарам больш чым 200 парушэнняў здароўя, звязаных з хваробамі і траўмамі. Алкаголь-гэта этылавы спірт (этанол, С2Н5ОН). У шырокім сэнсе тэрмін “алкаголь” ужываецца да напояў, якія змяшчаюць этылавы спірт. Этылавы спірт змяшчаецца ў алкагольных, слабаалкагольных напоях і піве.

Злоўжыванне алкаголем (алкагольнымі, слабаалкагольнымі напоямі або півам) прыводзіць да розных негатыўных наступстваў:

сацыяльным (разбурэнне сацыяльных сувязяў, праблемы на працы, сямейнае няшчасце, здзяйсненне правапарушэнняў, і іншыя негатыўныя наступствы);
асобасных (дэфармацыя асобы, абыякавасць да самога сябе, сваёй будучыні і блізкім людзям, паслабленне волі, перавага адзінай каштоўнасці па імі «алкаголь» і іншыя наступствы)
медыцынскі:
паражэнне цэнтральнай нервовай сістэмы (галаўнога мозгу), што прыводзіць да зніжэння памяці, увагі, парушэння разумовай дзейнасці, эмоцый і іншым парушэнняў;
паражэнне органаў і сістэм арганізма чалавека, што прыводзіць да развіцця захворванняў печані, сардэчна-сасудзістых захворванняў, рака, і іншых захворванняў);
развіццё наркалагічных захворванняў;
атручванне, смерць.
Алкаголь валодае таксічным і псіхаактыўных (наркатычным) дзеяннем. Наступствы спажывання алкаголю залежаць ад індывідуальных асаблівасцяў ўжывае яго чалавека (узрост, пол, наяўнасць захворванняў, іншыя асаблівасці) і канцэнтрацыі («градуса»), дозы і працягласці ўздзеяння алкаголю на арганізм.

У сувязі з таксічным дзеяннем алкаголю ён атрутна дзейнічае на ўвесь арганізм, здольны парушаць працу галаўнога мозгу, сардэчна-сасудзістай сістэмы і іншых органаў, сістэм арганізма, спрыяе ўзнікненню розных захворванняў, у тым ліку захворванняў печані, сардэчна-сасудзістых захворванняў, рака.

У сувязі з псіхаактыўных (наркатычным) дзеяннем алкаголю ён уплывае на дзейнасць цэнтральнай нервовай сістэмы (галаўнога мозгу), прыводзячы да змены псіхічнага стану, прыводзіць да развіцця алкагольнай залежнасці. Дзеянне алкаголю на галаўны мозг выклікае змены паводзін чалавека і стаўленне чалавека да такіх паводзін, што можа прыводзіць да негатыўных сацыяльных наступстваў, траўматызму, смерці ад знешняй прычыны.

Злоўжыванне алкаголем прыводзіць да развіцця шэрагу наркалагічных захворванняў, якія адрозніваюцца па ступені цяжкасці і па формах захворванняў:

няўскладненай інтаксікацыя (алкагольнае ап’яненне);
ужыванне алкаголю са шкоднымі наступствамі;
стан адмены алкаголю (“пахмелле”);
стан адмены алкаголю з делирием (“белая гарачка”»;
сіндром алкагольнай залежнасці (хранічны алкагалізм);
псіхатычныя засмучэнні (праяўляюцца галюцынацыямі, скажэннямі успрыманняў, трызненнем і іншымі праявамі);
амнестычны сіндром (парушэнні памяці);
засмучэнні асобы і дэменцыя (набытае прыдуркаватасць) з прычыны ўжывання алкаголю.

Адно з самых частых наступстваў злоўжывання чалавека алкаголем гэта развіццё ў чалавека алкагольнай залежнасці. Сіндром залежнасці ад алкаголю ўяўляе сабой комплекс фізіялагічных, паводніцкіх і кагнітыўных з’яў, у аснове якіх ўжыванне алкаголю, займае пануючае становішча ў сістэме каштоўнасцяў чалавека, замяшчаючы сабой іншыя формы паводзін, якія з’яўляліся раней больш важнымі. Асноўнай характарыстыкай залежнага паводзін з’яўляецца непераадольнае жаданне ўжываць алкаголь, якое суправаджаецца ростам талерантнасці (устойлівасці) да алкаголю і выяўленымі псіхалагічнымі і фізіялагічнымі сімптомамі.

Піўны алкагалізм. Для некаторых людзей піва з’яўляецца сімвалам зносін з сябрамі, прагляду футбола і іншых мерапрыемстваў вясёлага баўлення часу. На жаль, рэдка хто задумваецца, што гэта таксама спіртны напой, які прыводзіць да алкагалізму. Піва разбурае цела і мозг чалавека не менш, чым спіртныя напоі з высокім утрыманнем спірту. Піва таксама прыводзіць да развіцця наркалагічных захворванняў.

Сіндром залежнасці ад алкаголю з’яўляецца хранічным наркалагічным захворваннем. Пры наяўнасці ў чалавека алкагольнай залежнасці ў абавязковым парадку павінны прымяняцца меры медыцынскага характару.

Наяўнасць наркалагічных захворванняў можа быць ўстаноўлена лекарам-спецыялістам (лекарам-псіхіятрам-нарколагам), да якога чалавек можа звярнуцца ў рамках аказання наркалагічнай дапамогі, у тым ліку ананімна.

Пасля ўстрымання ад ужывання алкаголю або пасля правядзення любога курсу лячэння (пасля правядзення «кадоўкі») поўнага выздараўлення не надыходзіць (хвароба «не знікае»).

Лячэнне сіндрому залежнасці ад алкаголю (хранічнага алкагалізму) уяўляе сабой шматкампанентны, многоэтапный працэс.

Пасля правядзення любога курсу лячэння (у тым ліку «кадоўкі») павінны прымяняцца іншыя метады лячэння, рэабілітацыя.

Пры адмове ад ужывання алкаголю, у выніку лячэння, рэабілітацыі магчыма дасягнуць працяглага (дзясяткі гадоў) перыяду ўстрымання ад ужывання алкаголю (перыяду рэмісіі).

У наркалагічнай практыцы мінімальны тэрмін ўстрымання ад ужывання алкаголю (перыяд рэмісіі), які можа сведчыць аб станоўчых выніках і станоўчым прагнозе, складае 1 год.

Адным з важных кампанентаў лячэння пацыента з’яўляецца наведванне груп самадапамогі, напрыклад Таварыства «Ананімныя Алкаголікі». Аснову праграмы гэтага грамадства складаюць так званыя “Дванаццаць крокаў”. Выкананне праграмы “Дванаццаць крокаў «і наведванне сустрэч груп самадапамогі грамадства» Ананімныя Алкаголікі” рэкамендуюцца кожнаму пацыенту з залежнасцю пасля завяршэння аказання дапамогі ў стацыянарных або полустационарных умовах, у спалучэнні з лячэннем у нарколага або псіхатэрапеўта.

Найбольш значным эфектам пры лячэнні сіндрому залежнасці ад алкаголю валодае медыцынская рэабілітацыя, якая ўключае псіхатэрапію, псіхалагічную дапамогу і сацыяльную працу з пацыентам пасля дасягнення ўстрымання ад ужывання алкаголю.

Алкаголь звязаны з многімі сур’ёзнымі сацыяльнымі аспектамі і праблемамі развіцця, уключаючы гвалт, безнагляднасць дзяцей і жорсткае абыходжанне з імі, а таксама нявыхады на працу, здзяйсненне правапарушэнняў.